Sermo Lupi ad Anglos quando Dani maxime persecuti sunt eos quod fuit in dies Æþelredi regis:
Leofan men, gecnawað þæt soð is: ðeos woruld is on ofste & hit nealæcð þam ende. & ðy hit is on worulde a swa leng swa wyrse, & swa hit sceal nyde for folces synnan fram dæge to dæge, ær antecristes tocyme, yfelian swyðe. & huru hit wyrð þænne egeslic & grimlic wide on worulde. Leofan men, understandað eac georne þæt deofol þas þeode nu fela geara dwelode to swyðe, & þæt lytle getrywða wæron mid /85r/ mannum, þeah hi wel spræcan. & unrihta to fela ricsode on lande, & næs a fela manna þe smeade ymbe þa bote swa georne swa man scolde, ac dæghwamlice man ihte yfel æfter oðrum, & unriht rærde & unlaga manege ealles to wide gynd ealles þas ðeode.

& we eac forðam habbað fela byrsta & bysmara gebiden, & gyf we ænige bote gebidan sculon þonne mote we þæs to Gode earnian bet þonne we ær þison dydon. Forðam mid miclan earnungan we geearnodon þa yrmða þe us on sittað, & mid swyðe miclan earnungan we þa bote motan æt Gode geræcan, gyf hit sceal heonanforð godiende wurðan. La hwæt, we witan ful georne þæt to myclan bryce sceal mycel bot nyde, & to miclum bryne wæter unlytel, gif man þæt fyr sceal to ahte acwæncan. & mycel is nydþearf eac manna gehwylcum þæt he Godes lage gyme heonanforð georne bet þonne he ær dyde, & Godes gerihta mid rihte gelæste. On hæþenum þeodum ne dear man forhealdan lytel ne mycel þæs þe gelagod is to gedwolgoda weorðunge; & we forhealdað æghwær Godes /85v/ gerihta ealles to gelome. & ne dear man gewanian on hæðenum þeodum, inne ne ute, ænig þæra þinga þe gedwolgodan broht bið & to lacum betæht bið. & we habbað Godes hus, inne & ute, clæne berypte, & eac syndan Godes þeowas mæþe & munde gewelhwar bedælde. & sume men secgað þæt gedwolgodan þenan ne dear man misbeodan on ænige wisan mid hæþenum leodum, swa swa man Godes þeowum nu deð to wide, þær Cristene scoldan Godes lage healdan & Godes þeowas griðian.

Ac soð is þæt ic secge: þearf is þære bote forðam Godes gerihta wanedan to lange innan þysan earde on æghwylcum ende, & folclaga wyrsedan ealles to swyðe, syððan Eadgar geendode. & halignessa syndon to griðlease wide, & Godes hus syndon to clæne berypte ealdra gerihta & innan berypte ælcra rysena. & wydewan syndon wide fornydde on unriht to ceorle & to mænige foryrmde & gehynede swyðe; & earme men syndan sare beswicene & hreowlice besyrwde, & ut of ðisan earde wide gesealde swyðe /86r/ unforworhte fremdum to gewealde; & cradolcild geþeowode þurh wælhreowe unlaga, forlytelre þyfðe wide gynd þas þeode. & freoriht fornumene & ðrælriht generwde & ælmesriht gewanode. & hrædest is to cweþenne, Godes laga laðe & lara forsewene; & ðæs we habbað ealle þurh Godes yrre bysmor gelome, gecnawe se ðe cunne. & se byrst wyrð gemæne, þeah man swa ne wene, ealre þisse þeode, butan God gebeorge.

Forðam hit is on us eallum swutol & gesyne þæt we ær þysan oftor bræcon þonne we bettan, & ðy is þisse þeode fela onsæge. Ne dohte hit nu lance inne ne ute, ac wæs here & hunger, bryne & blodgyte on gewelhwylcon ende oft & gelome. & us stalu & cwalu, stric & steorfa, orfcwealm & uncoðu, hol & hete, & rypera reaflac derede swyðe þearle. & us ungylda swyðe gedrehton, & us unwedera foroft weoldan unwæstma; forðam on þisan earde wæs, swa hit þincan mæg, nu fela geara unrihta fela & tealte getrywða æghwær mid mannum. Ne bearh nu foroft gesib gesibban þe ma þe fremdan, ne fæder his /86v/ bearne, ne hwilum bearn his agenum fæder, ne broðor oðrum. Ne ure ænig his lif ne fadode swa swa he scolde, ne gehadode regollice ne læwede lahlice. Ac worhtan lust us to lage ealles to gelome, & naðor ne heoldan ne lare ne lage Godes ne manna swa swa we scoldan. Ne ænig wið oþerne getrywlice þohte swa rihte swa he scolde, ac mæst ælc swicode & oðrum derede wordes & dæde; & huru unrihtlice mæst oþerne æftan heaweð mid scandlican onscytan & mid wrohtlacan -- do mare gyf he mæge.

Forðam her syn on lande ungetrywðe micle for Gode & for worulde, & eac her syn on earde on mistlice wisan hlafordswican manege. & ealra mæst hlafordswice se bið on worulde þæt man his hlafordes saule beswice. & ful mycel hlafordswice eac bið on worulde, þæt man his hlaford of life forræde, oððon of lande lifiendum drife, & ægðer is geworden innan þisan earde: Eadwerd man forræde, & syððan acwealde & æfter þam forbærnde. & godsibbas & godbearn to fela man forspilde wide gynd þas /87r/ þeode, toeacan oðron ealles to manegan þe man unscyldige forfor, ealles to wide. & ealles to manege haligestowa wide forwurdan þurh þæt þe man sume men ær þam gelogode swa manna ne scolde, gif man on Godes griðe mæðe witan wolde.

& cristenes folces to fela man gesealde ut of þam earde, nu ealle hwile, & eal þæt is gode lað, gelyfe se ðe wille. & scandlic is to specenne þæt geworden is to wide. & egeslic is to witanne þæt oft doð to manege, þe dreogað þa yrmðe, þæt sceotað togædere & ane cwenan gemænum ceape bicgað gemæne & wið þa ane fylðe adreogað, an æfter anum & ælc æfter oðrum hundum gelicost þe for fylðe ne scrifað. & syððan wið weorðe syllað of lande fremdum to gewealde Godes gesceafte -- & his agenne ceap þe He deare gebohte. Eac we witan georne hwær seo yrmð gewearð þæt fæder gesealde bearn wið weorðe, & bearn his modor, & broðor sealde oþerne fremdum to gewealde, ut of ðisse þeode. & eal þæt syndon micle & egeslice dæda, understande se ðe wille. /87v/ & gyt hit is mare & eac manigefleardre þæt dereð þysse þeode: mænige syndan forsworene & swyðe forlogene & wed synd to brocene oft & gelome, & þæt is gesyne on þisse þeode þæt us Godes yrre hetelice onsit, gecnawe se ðe cunne.

& la! Hu mæg mare scamu þurh Godes yrre mannum gelimpan þonne us deð gelome for agenum gewyrhtum? Ðeah þræla hwylc hlaforde æthleape &, of Cristenedome to wicinge weorðe, & hit æfter þam eft geweorðe þæt wæpngewrixl weorðe gemæne þegene & þræle, gyf þræl þæne þegen fullice afylle, licge ægylde ealre his mægðe; & gyf se þegen þæne þræl þe he ær ahte fullice afylle, gylde þegengylde. Ful earmlice laga & scandlice nydgyld, þurh Godes yrre, us syn gemæne; understande se ðe cunne. & fela ungelimpa gelimpð þysse þeode oft & gelome. Ne dohte hit nu lange inne ne ute, ac wæs here & hete on gewelhwilcum ende oft & gelome, & Engle nu lange eal sigelease & to swyðe geyrwde þurh Godes yrre. & flotmen swa strange þurh Godes þafunge, /88v/ þæt oft ongefeohte anfeseð tyne, & hwilum læs ma, eal for urum synnum.. & oft tyne oððe twelfe, ælc æfter oðrum, scendeð to bysmore þæs þegnas cwenan & hwilum his dohtor oððe nydmagan, þær he on locað, þe læt hine sylfne rancne & ricne & genoh godne ær þæt gewurde. & oft þræl þæne þegen þe ær wæs his hlaford cnyt swyðe fæste and wyrcð him to þræle þurh Godes yrre. Wala þære yrmðe & wala þære woruldscame þe nu habbað Engle, eal þurh Godes yrre. Oft twegen sæmen, oððe þry hwilum, drifað þa drafe cristenra manna fram sæ to sæ -- ut þurh þas þeode, gewylede togædere, us eallum to woruldscame, gyf we on eornost ænige cuðan oððon we soldan ariht understandan. Ac eal ne þæne bysmor þe we oft þoliað, we gyldað mid weorðscype þam þe us scendað. We him gyldað singallice & hy us hynað dæghwamlice; hy hergiað & hy bernað, rypað & reafiað, & to scipe lædað; & la! Hwæt is ænig oðer on eallum þam gelimpum butan Godes yrre ofer þas þeode swytol gesyne?

Nis eac /88v/ nan wundor þeah us mislimpe: forðam we witan ful georne þæt nu fela geara menna ne rohton foroft hwæt hy worhtan wordes oððe dæde; ac wearð þes þeodscype, swa hit þincan mæg, swyðe forsyngod þurh mænigfealde synna & ðurh fela misdæda: ðurh morðdæda & ðurh mandæda, þurh gitsunga & ðurh gifernessa, þurh stala & þurh strudunga, þurh mansylena & ðurh hæþena unsida, þurh swicdomas & ðurh searacræftas, þurh lahbrycas & ðurh æswicas, þurh mægræsas & ðurh manslihtas, þurh hadbrycas & ðurh æwbrycas, þurh sibblegeru & ðurh mistlice forligru. & eac syndan wide, swa we ær cwædan, þurh aðbrycas & ðurh wedbrycas, & ðurh mistlice leasunga forloren, & forlogen ma þonne scolde; & freolsbricas & fæstenbricas wide geworhte oft & gelome. & eac her syn on earde apostatan abroðene, & cyrichatan hetole & leodhatan grimme ealles to manege, & oferhogan wide godcundra rihtlaga & cristenra þeawa, & hocorwyrde /89r/ dysige æghwær on þeode, oftost on ða þing þe Godes bodan beodað, & swyðost on þa þing þe geornost to Godes lage gebyriað mid rihte. & þy is nu geworden wide & side to ful yfelan gewunan þæt menn swyðor scamað nu for goddædan þonne for misdædan; forðam to oft man mid hoceræ god dæda hyrweð & Godfyrhte lehtreð ealles to swyðe, & swyðost mantæleð & mid olle gegreteð ealles to gelome þa ðe riht lufiað & Godes ege habbað be ænigum dæle. & ðurh þæt þe man swa deð þæt man, eal hyrweð þæt man scolde herian & to forð laþet þæt man scolde lufian, þurh þæt man gebringeð ealles to manege on yfelan geðance & on undæde, swa þæt hy ne scamað na þeah hy syngian swyðe & wið God sylfne forwyrcan hi mid ealle. Ac for idelan onscytan. Hy scamað þæt hy betan heora misdæda, swa swa bec tæcan, gelice þam dwæsan þe for heora wrytan lewe nellað beorgan ær hy na ne magan, þeah hy eall willan.

Her syndan þurh synleawa, swa hit þincan mæg, sare gelewede to manege on earde. Her syndan, swa we ær /89v/ sædon, mannslagan & mægslagan and facerdbanan & mynsterhatan & hlafordswican & æbere apostatan, & her syndan manswaran, morðor wyrhtan & her syndan hadbrecan & æwbrecan, & ðurh siblegeru & ðurh mistlice forligeru forsyngode swyðe, & her syndan myltestran & bearn myrðan & fule forlegene horingas manege, & her syndan wiccan & wælcerian, & her syndan ryperas & reaferas & woruldstruderas & ðeofas & þeodscaðan, & wedlogan & wærlogan &, hrædest is to cweþenne, mana & misdæda ungerim ealra. & þæs us ne scamað na, ac þæs us scamað swyðe þæt we bote aginnan swa swa bec tæcan, & þæt is gesyne on þisse earman forsyngodon þeode. Ea la! Mycel magan manege gyt hertoeacan eaþe beðencan þæs ðe anman ne mihte on hrædinge asmeagean, hu earmlice hit gefaren is nu ealle hwile wide gynd þas ðeode. & smeage huru georne gehwa hine sylfne, & ðæs na ne latige ealles to lange. Ac la, on Godes naman, utan don swa us neod is, beorgan /90r/ us sylfum swa we geornost magan, þe læs we ætgædere ealle forweorðan.

An þeodwita wæs on Brytta tidum, Gildas hatte, se awrat be heora misdædum, hu hi mid heora synnan swa oferlice swyðe God gegræmedon þæt He let æt nyhstan Engla here heora eard gewinnan, & Brytta dugeðe forðon mid ealle. & þæt wæs geworden, þæs þe he sæde, þurh gelæredra regolbryce & ðurh læwedra lahbryce, þurh ricra reaflac & ðurh gitsunge wohgestreona; ðurh leode unlaga & ðurh wohdomas, ðurh bisceopa asolcennesse & unsnotornesse, & & ðurh lyðre yrhðe Godes bydela, þe soðes geswugedan ealles to gelome & clumedan mid ceaflum þær hy scoldan clypian; ðurh fulne eac folces gælsan & ðurh oferfylla & mænigfealde synna heora eard hy forworhton & sylfe hi forwurdan. Ac utan don swa us þearf is, warnian us be swilcan, & soð is þæt ic secge, wyrsan dæda we witan mid Englum, sume gewordene þonne we mid Bryttan ahwar gehyrdan; & ðy us is þearf micel þæt we us beþencan, & wið God sylfne /90v/ þingian georne. & utan don swa us þearf is, gebugan to rihte & be suman dæle unriht forlætan, & betan swyðe georne þæt we ær bræcan; & utan God lufian & Godes lagum fyligean, & gelæstan swyðe georne þæt þæt we behetan þa we fulluht underfengan, oððon þa ðe æt fulluhte ure forespecan wæron; & utan word & weorc rihtlice fadian, & ure in geðanc clænsian georne, & að & wedd wærlice healdan, & sume getrywða habban us betweonan butan uncræftan. & utan gelome understandan þone miclan Dom þe we ealle to sculan, & beorhgan us georne wið þone weallendan bryne helle wites, & geearnian us þa mærða & ða myrhða þe god hæfð gegearwod þam ðe his willan on worulde gewyrcað. God ure helpe, Amen.